Home › Gids contractproductie › Gezondheidsclaims
Gezondheidsclaims: waarmee je mag adverteren voor je voedingssupplement
In de EU mag je een voedingssupplement alleen aanprijzen met gezondheidsclaims die uitdrukkelijk zijn toegelaten (Verordening (EG) nr. 1924/2006). Toegelaten claims en hun gebruiksvoorwaarden staan in het EU-register; om ze te gebruiken moet je product de voedingsstof in een significante hoeveelheid bevatten. Claims dat een product een ziekte voorkomt, behandelt of geneest, zijn verboden, net als claims over de snelheid of de omvang van gewichtsverlies. De regels gelden voor je etiket en voor elke vorm van reclame.
De basisregel: wat niet is toegelaten, is verboden
Voor gezondheidsgerelateerde reclame volgt het Europese levensmiddelenrecht een duidelijk principe: alleen wat uitdrukkelijk is toegelaten, is toegestaan. De rechtsgrondslag is Verordening (EG) nr. 1924/2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen, bekend als de Claimsverordening. Volgens Richtlijn 2002/46/EG zijn voedingssupplementen levensmiddelen – de verordening geldt dus ook voor jouw product.
Drie kernpunten (artikelnummers zonder nadere aanduiding verwijzen naar Verordening (EG) nr. 1924/2006):
- Toepassingsgebied: De verordening geldt voor claims in commerciële mededelingen, of het nu gaat om de etikettering, de presentatie of de reclame voor levensmiddelen (artikel 1, lid 2). Ze geldt dus voor elke advertentie, niet alleen voor het etiket.
- Ook afbeeldingen tellen: Een “claim” is elke boodschap of voorstelling die niet verplicht is – uitdrukkelijk met inbegrip van voorstellingen in de vorm van afbeeldingen, grafische elementen of symbolen (artikel 2, lid 2, punt 1).
- Verboden, tenzij toegelaten: Gezondheidsclaims zijn verboden, tenzij ze zijn toegelaten en in de lijsten van toegestane claims zijn opgenomen (artikel 10, lid 1).
Voedings-, gezondheids- en ziekteclaims: het verschil
In de praktijk:
| Soort uitspraak | Wat ze zegt | Voorbeeld | Toegestaan? |
|---|---|---|---|
| Voedingsclaim | Het levensmiddel heeft bijzondere gunstige voedingseigenschappen | “Bron van vitamine C” | alleen de claims uit de bijlage bij Verordening (EG) nr. 1924/2006, onder de daar genoemde voorwaarden |
| Gezondheidsclaim (functieclaim) | Een verband tussen het levensmiddel of een van de bestanddelen ervan en de gezondheid | “Magnesium draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.” | alleen toegelaten claims, onder hun gebruiksvoorwaarden |
| Claim inzake ziekterisicobeperking | Consumptie vermindert een risicofactor voor een ziekte aanzienlijk | – | alleen als die specifieke claim is toegelaten (artikel 14), met een verplichte vermelding dat de ziekte meerdere risicofactoren heeft |
| Ziekteclaim | Het product voorkomt, behandelt of geneest een ziekte | “beschermt tegen verkoudheid” | verboden |
Waar je de toegelaten gezondheidsclaims vindt
De Europese Commissie heeft de lijst van toegestane functieclaims vastgesteld met Verordening (EU) nr. 432/2012; die is sindsdien aangevuld met nieuw toegelaten claims. Je kunt erin zoeken in het EU-register van voedings- en gezondheidsclaims van de Commissie. Het bevat de toegelaten claims met hun gebruiksvoorwaarden en ook de niet-toegelaten claims met de redenen voor hun afwijzing. De Commissie omschrijft het register als louter informatief – juridisch tellen de verordeningen zelf.
Elke toegelaten claim heeft een gebruiksvoorwaarde. Voor veel vitamines en mineralen geldt: de claim mag alleen worden gebruikt voor levensmiddelen die ten minste een bron van de voedingsstof zijn, zoals omschreven in de bijlage bij Verordening (EG) nr. 1924/2006. Sommige claims vereisen daarnaast een bepaalde dagelijkse inname – bijvoorbeeld de claim over vitamine C en intensieve lichamelijke inspanning. Lees altijd de voorwaarde, niet alleen de formulering.
De vaak over het hoofd geziene voorwaarde: genoeg van de voedingsstof
Een gezondheidsclaim is alleen toegestaan als de voedingsstof in het eindproduct in een significante hoeveelheid aanwezig is, zoals omschreven in de EU-wetgeving, en als de hoeveelheid van het product die redelijkerwijs kan worden geconsumeerd, die significante hoeveelheid levert (artikel 5, lid 1, onder b en d). Waar zulke regels ontbreken, moet het gaan om een hoeveelheid die volgens algemeen aanvaard wetenschappelijk bewijs het geclaimde effect teweegbrengt.
Voor vitamines en mineralen geeft bijlage XIII van Verordening (EU) nr. 1169/2011 als regel 15% van de referentie-inname (RI) als richtwaarde voor een significante hoeveelheid. Om te claimen dat een product “rijk aan” een vitamine of mineraal is, vereist de bijlage bij de Claimsverordening ten minste het dubbele van de waarde voor “bron van”. Bij voedingssupplementen worden de hoeveelheden voedingsstoffen vermeld per voor dagelijks gebruik aanbevolen portie (artikel 8 van Richtlijn 2002/46/EG).
Praktische tip: Plan dosering en claims samen. Anders kan het gebeuren dat een voedingsstof te laag is gedoseerd voor de claim die je wilt – of dat er voor een ingrediënt dat je hebt opgenomen geen claim is toegelaten. De dosering wordt bovendien begrensd door veiligheidswaarden; zie Doseringsgrenzen voor micronutriënten.
Hoeveel vrijheid heb je bij de formulering?
Je hoeft de toegelaten formulering niet altijd letterlijk over te nemen: volgens overweging 9 van Verordening (EU) nr. 432/2012 gelden voor een claim die voor consumenten dezelfde betekenis heeft als een toegelaten claim, dezelfde gebruiksvoorwaarden. Maar elke herformulering moet dezelfde betekenis behouden. Wordt “draagt bij tot de normale werking” tot “versterkt”, “verbetert” of “beschermt”, dan loop je het risico buiten het toegelaten kader te treden.
Twee andere regels betreffen de vorm:
- Algemene welzijnsuitspraken alleen met een begeleidende claim: Verwijzingen naar algemene, niet-specifieke gunstige effecten voor de goede gezondheid in het algemeen of voor gezondheidsgerelateerd welzijn zijn alleen toegestaan als ze vergezeld gaan van een specifieke toegelaten gezondheidsclaim (artikel 10, lid 3).
- Verplichte informatie: Bij gezondheidsclaims horen een vermelding over het belang van een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levenswijze, de hoeveelheid en de wijze van consumptie die nodig zijn voor het geclaimde effect, in voorkomend geval een vermelding voor personen die het product moeten vermijden, en een waarschuwing als overmatige consumptie een gezondheidsrisico kan inhouden (artikel 10, lid 2).
Voorbeelden: conform of riskant?
Algemene voorbeelden; de linkerkolom gaat ervan uit dat je product aan de gebruiksvoorwaarden voldoet, bijvoorbeeld dat het genoeg van de voedingsstof bevat.
| Goed geformuleerd | Riskant | Waarom |
|---|---|---|
| “Vitamine C draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem.” | “Vitamine C beschermt je tegen verkoudheid.” | Voorkomen van een ziekte – ziekteclaims zijn verboden. |
| “Magnesium draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.” | “Nooit meer moe – met magnesium.” | Gaat veel verder dan de toegelaten claim. |
| “Zink draagt bij tot de instandhouding van een normale huid.” | “Zink geneest een onzuivere huid.” | Een genezingsbelofte – verboden. |
| “Voor je welzijn: vitamine D draagt bij tot de instandhouding van normale botten.” | “Voor je welzijn” op zichzelf | Algemene uitspraken hebben een toegelaten claim ernaast nodig. |
| – | “Drie kilo kwijt in twee weken” | Claims over de snelheid of de omvang van gewichtsverlies zijn niet toegestaan. |
| – | “Aanbevolen door dr. Jansen, huisarts” | Verwijzingen naar aanbevelingen van individuele artsen zijn niet toegestaan. |
| – | “Zonder supplementen krijg je niet genoeg voedingsstoffen binnen.” | Mag niet suggereren dat een evenwichtige voeding in het algemeen niet genoeg voedingsstoffen kan leveren. |
Wat altijd verboden is
- Ziekteclaims: Voedselinformatie mag een levensmiddel niet de eigenschap toeschrijven een ziekte bij de mens te voorkomen, te behandelen of te genezen, en mag niet naar zulke eigenschappen verwijzen – uitdrukkelijk ook in reclame (artikel 7, leden 3 en 4, van Verordening (EU) nr. 1169/2011). Voor voedingssupplementen staat hetzelfde verbod in artikel 6, lid 2, van Richtlijn 2002/46/EG.
- Beperkingen van artikel 12: Claims die suggereren dat de gezondheid kan worden aangetast door het levensmiddel niet te consumeren, claims over de snelheid of de omvang van gewichtsverlies, en verwijzingen naar aanbevelingen van individuele artsen of beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg.
- Twijfel zaaien over een normale voeding: Uitspraken dat een evenwichtige en gevarieerde voeding in het algemeen geen passende hoeveelheden voedingsstoffen kan leveren (artikel 3, onder d; artikel 7 van Richtlijn 2002/46/EG).
- Misleidende claims, overmatige consumptie, angst: Claims die onjuist, dubbelzinnig of misleidend zijn, aanzetten tot overmatige consumptie of inspelen op angst voor veranderingen in lichaamsfuncties (artikel 3, onder a, c en e).
Een bijzonder geval: “on hold”-claims voor botanicals
Voor veel claims over plantaardige stoffen, de zogenaamde botanicals, is de wetenschappelijke beoordeling niet afgerond, en er bestaat tot nu toe geen lijst van toegelaten claims voor deze stoffen. Volgens de overwegingen van Verordening (EU) nr. 432/2012 mogen claims waarvan de beoordeling niet is afgerond, verder worden gebruikt op grond van de overgangsmaatregelen van artikel 28, leden 5 en 6, van Verordening (EG) nr. 1924/2006 – onder verantwoordelijkheid van het bedrijf.
Maar de speelruimte is klein: in 2025 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie (zaak C-386/23) dat specifieke gezondheidsclaims over botanicals die verwijzen naar psychologische functies of gedragsfuncties, zolang de Commissie haar beoordeling niet heeft afgerond, niet mogen worden gebruikt, tenzij artikel 28, lid 6, dat toestaat. Ook algemene verwijzingen naar gezondheid en welzijn hebben een specifieke claim uit de toegelaten lijsten naast zich nodig. Laat marketing rond botanicals per geval controleren.
Website, sociale media en influencers
De verordening geldt voor claims in etikettering, presentatie en reclame. Op sociale media ontstaan problemen vaak in video’s, onderschriften van stories of antwoorden op reacties in plaats van in de geplande post. Ook productnamen tellen: een handelsmerk, merknaam of fantasienaam die als gezondheidsclaim kan worden opgevat, mag alleen worden gebruikt als die vergezeld gaat van een conforme claim (artikel 1, lid 3).
Wie een supplement onder zijn eigen naam verkoopt, is verantwoordelijk voor de reclame ervoor. Zo houd je de controle:
- Geef iedereen die je product promoot – team, bureau, influencers, verkooppartners – een lijst met de formuleringen die ze mogen gebruiken.
- Controleer posts voordat ze online gaan – inclusief afbeeldingen, grafische elementen en symbolen.
- Markeer klantbeoordelingen duidelijk als meningen van klanten. Verwijder in je eigen beoordelingssysteem beoordelingen met niet-toegelaten werkingsclaims en corrigeer duidelijk onjuiste uitspraken in een reactie.
Gepersonaliseerde en op genen gebaseerde producten: beloof nooit een diagnose
Bij gepersonaliseerde supplementen beschrijf je ook hoe de receptuur tot stand komt. Twee principes uit de ervaring van Novogenia:
- Beschrijf de analyse, stel geen diagnose: Je kunt feitelijk vermelden dat een receptuur wordt berekend uit genetische gegevens, bloedwaarden of een vragenlijst. Maar de reclame voor het supplement mag niet de indruk wekken dat het een ziekte opspoort of behandelt.
- Benoem op genen gebaseerde aanpassingen als logische conclusies: Dat bepaalde genen beïnvloeden hoe het lichaam met bepaalde voedingsstoffen omgaat, is voor elk van die genen door studies onderbouwd. Dat een daaruit afgeleide aanpassing van de dosering een specifiek effect bereikt, is niet voor alle genetische effecten bevestigd door gerandomiseerde, placebogecontroleerde studies. Noem zulke aanpassingen daarom logische conclusies en voeg een disclaimer toe.
| Beter | Riskant |
|---|---|
| “We analyseren je genen en trekken op basis van de actuele wetenschap logische conclusies voor je receptuur met voedingsstoffen.*” | “Je genen onthullen je tekort aan voedingsstoffen – je receptuur lost het op.” |
| “Je receptuur wordt berekend uit je bloedwaarden en je vragenlijst.” | “Afgestemd op je genen om je gezond te houden.” |
* Een geschikte disclaimer legt in essentie uit: de vastgestelde genetische kenmerken zijn door studies onderbouwd; de daaruit afgeleide aanpassingen van de dosering zijn nog niet voor alle genetische effecten bevestigd door gerandomiseerde, placebogecontroleerde studies en moeten daarom worden begrepen als logische conclusies. Voor de voedingsstoffen zelf gelden nog steeds alleen de toegelaten gezondheidsclaims. Meer in Gepersonaliseerde supplementen produceren.
Checklist voordat je publiceert
- Elke gezondheidsgerelateerde uitspraak komt overeen met een toegelaten claim – woord voor woord of met dezelfde betekenis.
- Aan de gebruiksvoorwaarden is voldaan, vooral aan de significante hoeveelheid van de voedingsstof.
- De verplichte informatie volgens artikel 10, lid 2, is opgenomen.
- Geen woord over het voorkomen, behandelen of genezen van ziekten – ook niet in afbeeldingen of getuigenissen.
- Algemene welzijnsuitspraken staan alleen samen met een toegelaten claim.
- Geen claims over de snelheid of de omvang van gewichtsverlies, geen aanbevelingen van individuele artsen.
- Op genen gebaseerde aanbevelingen zijn gemarkeerd als logische conclusies met een disclaimer; klantbeoordelingen zijn gemarkeerd als meningen.
- Een tweede persoon heeft de tekst kritisch gelezen – bij twijfel een gekwalificeerde deskundige.
Voor de overige verplichte vermeldingen op het etiket, zie Etikettering: verplichte vermeldingen.
Veelgestelde vragen
Wat is een gezondheidsclaim?
Waar vind ik de toegelaten gezondheidsclaims?
Moet ik de toegelaten formulering letterlijk overnemen?
Mag ik zeggen dat mijn product tegen ziekte beschermt?
Gelden de regels ook voor sociale media en influencers?
Gerelateerd: Etikettering: verplichte vermeldingen · Doseringsgrenzen voor micronutriënten · Gepersonaliseerde supplementen produceren
Plan je een eigen supplementenmerk?
Vertel ons over je project – doelgroep, gewenste receptuur, gepland volume. We komen bij je terug met een eerste inschatting.
Project aanvragen →Bereken direct een prijsindicatie →Contractproductie bij NovogeniaLet op: Deze gids bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Regelgeving kan veranderen; fouten en wijzigingen voorbehouden. Laat juridische vragen over je specifieke product altijd door een gekwalificeerde deskundige controleren.